Rituelen Sessie 1/6 - De rustdag

In deze reeks bespreken Matthijs Schouten en Louis Bijl de Vroe de hedendaagse rituelen en vieringen, onderzoeken hun oorsprong en verkennen of er een nieuwe, vitale, vorm voor te vinden is. 

Zonder tijd van inkeer, zonder diep adem te halen, blijft alles bij het oude…

In alle culturen was men bewust van het belang om regelmatig momenten van verstilling en herijking te creëren waarin er even afstand genomen wordt van de dagelijkse gang van zaken, waarmee we als het ware weer terugkeren naar de kern, naar de essentie, om van daaruit weer, met hernieuwd perspectief, terug kunnen keren in de dagelijkse gang van zaken. Er werd dan ook altijd ruimte voor rituelen van herverbinding gemaakt.

Waar we in het Westen voorheen regelmatig via bijvoorbeeld de zondagsrust of sabbat hiervan bewust werden gemaakt, zijn er tegenwoordig nog maar weinig maatschappelijke structuren over die ons hieraan helpen herinneren. Van de feestdagen die er zijn, is voor velen de achterliggende betekenis en belang ervan verloren gegaan.

Het woord ritueel komt oorspronkelijk van het Sanskriet woord ‘rita’ en dat betekent ‘orde’ : een ritueel is in diepste zin een herbevestiging is van de kosmische orde. Veel rituelen zijn dan ook gebonden aan seizoensovergangen (die later vaak verbonden zijn geraakt aan religieuze vieringen) maar ook aan specifieke overgangen in het menselijk bestaan. Een ritueel is altijd een rite de passage – van een oude naar een nieuwe ordening. Veel van deze rituelen zijn in de recente tijd hun achterliggende betekenis kwijt geraakt.

Wat is bijvoorbeeld de oorsprong en achterliggende essentie van Kerst, Halloween, Carnaval, Pasen, de zonnewendes en Pinksteren? In deze reeks zullen we de diepere achtergronden en betekenis van enkele in onze samenleving nog steeds aanwezige echo’s van rituelen en rites de passage verkennen en hier een vitale nieuwe vorm voor proberen te vinden.

Meld je hier aan voor de reeks. Het belang van rituelen, het herbevestigen van orde in een soms chaotische wereld, is immers niet minder, maar misschien zelfs belangrijker dan ooit geworden. 

Sessie 1 - De Rustdag

Maandag 2 december | 19.30 - 21.00 uur | Online, en er zijn 5 plekken beschikbaar 'live' aan tafel bij Matthijs Schouten en Louis in Utrecht (15 minuten lopen van Centraal Station).

Het besef dat er in de natuur en de kosmos processen zijn die zich in een vast patroon herhalen, is zo oud als het menselijk bewustzijn zelf. Later zijn daar indelingen van maanden en weken ingepast. Het belang van rust is daar al sinds mensenheugenis een essentieel onderdeel van: in vele tradities wordt een dag per week aangewezen als moment van rust. In de Joods-Christelijke traditie geldt bijvoorbeeld dat er geen scheppende arbeid plaats hoort te vinden op deze dag. De wijsheid om regelmatig en gemeenschappelijk rust te nemen om wat orde in de chaos te scheppen lijken we al een tijdje kwijt te zijn in onze 24-uurs economie. Wellicht is het verstandig dit toch nog eens nader te onderzoeken…

​